Ekliptik

Ekliptik, Dünya'nın Güneş çevresindeki yörünge düzleminin gökyüzüne uzatılmış halidir. Bu düzlem, Dünya'nın ekvatorunun izdüşümü olan gök ekvatoruna göre yaklaşık 23,4 derece eğiktir; mevsimlerin nedeni de bu eğikliktir. Güneş, Ay ve gezegenlerin hepsi bu düzleme yakın kalır ve yalnızca birkaç derece üstüne ya da altına kayar. İşte bu yüzden hepsi dar bir kuşağın, zodyağın içinde görünür. Astronomik konumlar bu hat boyunca, ekliptik boylamla ölçülür. Güneş tam ekliptiğin üzerinde durur, çünkü ekliptik zaten onun yolunun tanımıdır; Ay ve gezegenler ise ondan birkaç derece sapabilir. Bu küçük sapmaya ekliptik enlem denir ve bir gezegenin çizginin ne kadar üstünde ya da altında olduğunu gösterir.

Astroloji, bir gezegenin yerini gökteki takımyıldızlara göre değil, ekliptik üzerindeki derecesine göre belirtir. "Venüs Boğa'nın on beşinci derecesinde" demek, aslında ekliptik boyunca ölçülen bir konumu söylemektir. Astrologlar bu ortak çizgi sayesinde çok farklı hızdaki gök cisimlerini aynı çember üzerinde karşılaştırabilir. Adı nadiren geçer ama her harita onun üzerine kurulur. Ekliptik ayrıca zodyağın başladığı noktayı da tanımlar: Güneş'in ilkbaharda ekvatoru kestiği yer, Koç'un sıfır derecesi kabul edilir. Böylece bütün burçlar bu tek referans noktasından, ekliptik boyunca sayılır.

Ay'ın yörüngesi ekliptiğe göre biraz eğiktir ve onu yalnızca iki noktada keser; bu noktalara Ay düğümleri denir. Bir yeni ya da dolunay tam bu kesişme noktalarına yakın düştüğünde Güneş, Ay ve Dünya bir gölge düşürecek kadar hizalanır ve bir tutulma olur. Tutulmaların her ay değil de yılda yalnızca birkaç kez olmasının nedeni, tam olarak ekliptiğin bu geometrisidir. Ay yolunun ekliptikle kesiştiği bu anlar seyrek olduğu için tutulmalar da belli aralıklarla, çoğu zaman ikişerli kümeler halinde gelir.

En sık karışıklık, ekliptiği gök ekvatoruyla karıştırmaktır; ikisi arasında 23,4 derecelik bir eğim vardır. İkincisi, ekliptiği zodyakla aynı şey sanmaktır; ekliptik bir çizgi, zodyak ise o çizginin çevresindeki kuşaktır. Üçüncüsü, ekliptik boylam ile enlemi karıştırmaktır; burç ve derece boylamla verilir, gezegenin çizginin ne kadar üstünde ya da altında olduğu ise enlemdir.

NovaOracles, astronomların kullandığı aynı yer merkezli ekliptikte çalışır. Doğum haritası aracıyla her burç ve derecenin bu gerçek çember üzerinde nasıl ölçüldüğünü, bir gezegenin bir burçtan diğerine geçişini ise burç geçişi sayfasında görebilirsin.